Ngày soạn 20/03/2009

§16. VÍ DỤ LÀM VIỆC VỚI TỆP

A. MỤC TIÊU:
Kiến thức:
- Biết các bước làm việc với tệp: gán tên cho biến tệp, mở tệp, đọc /ghi tệp, đóng tệp.
- Biết một số hàm và thủ tục chuẩn làm việc với tệp.
Kỹ năng:
- Hình thành kỹ năng về các thao tác cơ bản khi làm việc với tệp như:
Mở tệp
Gán tên tệp cho biến tệp
Đọc/ ghi dữ liệu cho biến tệp
Đóng tệp
3. Thái độ:
- Thấy được sự cần thiết và tiện lợi của kiểu dữ liệu tệp.
- Có ý thức lưu trữ dữ liệu một cách khoa học.
B. PHƯƠNG PHÁP: Nêu tình huống có vấn đề, câu hỏi gợi mở, hoạt động nhóm.
C. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN, HỌC SINH:
1. Chuẩn bị của giáo viên: giáo án, phấn, bút, sổ điểm, SGK, máy chiếu, các chương trình minh họa cho bài học và các thiết bị cần thiết phục vụ cho hoạt động nhóm.
2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, vở, bút.
D. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
I. Ổn định:
II. Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Nêu vai trò của kiểu tệp?
- Dữ liệu kiểu tệp được lưu trữ lâu dài ở bộ nhớ ngoài và không bị mất khi tắt nguồn điện;
- Lượng dữ liệu lưu trữ trên tệp có thể rất lớn và chỉ phụ thuộc vào dung lượng đĩa.
Câu 2: Khi nào sử dụng thao tác ghi tệp và khi nào sử dụng thao tác đọc tệp?
- Tạo tệp mới sử dụng thao tác ghi tệp;
- Mở tệp có sẳn sử dụng thao tác đọc tệp.
III. Bài mới:
1. Đặt vấn đề: Trong tiết học trước các em đã được làm quen với kiểu dữ liệu tệp cũng như các thao tác với tệp như là: Khai báo tệp, gán tên tệp, mở tệp, đọc/ghi dữ liệu vào tệp, đóng tệp. Để hiểu rõ hơn các thao tác làm việc với tệp văn bản chúng ta cùng chuyển sang bài mới.
2. Triển khai bài:
Hoạt động 1: Tìm hiểu ví dụ 1
Hoạt động thầy và trò
Nội dung bài học

GV: chiếu slide 4 tóm tắt nội dung ví dụ 1.
GV: Nêu Input và Output của bài toán?
HS: Suy nghĩ và trả lời.
GV: input, output lên màn hình.
GV: Yêu cầu học sinh nhắc lại công thức tính khoảng cách.
HS: Suy nghĩ và trả lời.
GV: giải thích cách tính khoảng cách.
GV: Dựa vào sơ đồ làm việc với tệp văn bản theo em ví dụ này thực hiện việc ghi tệp hay đọc tệp?
HS: Đọc tệp
GV: Vậy để đọc tệp có những thao tác nào?
HS: trả lời.
GV: Dựa vào sơ đồ để đưa ý tưởng thuật toán.
Gán tên tệp
Mở tệp
Xử lí
+ Đọc dữ liệu từ tệp TRAI.TXT
+ Tính khoảng cách
+ Ghi dữ liệu ra màn hình
(lặp lại đến khi con trỏ chỉ đến vị trí cuối tệp)
Đóng tệp.
GV: Dựa vào mô hình trên slide dẫn dắt để học sinh biết được việc đọc tệp kết thúc khi con trỏ đang chỉ vị trí cuối tệp.
HS: chú ý lắng nghe.
GV: Sử dụng Pascal để đưa chương trình ví dụ 1. Sau đó giáo viên chỉ 1 số câu lệnh trong chương trình và yêu cầu học sinh giải thích.
HS: chú ý quan sát và giải thích.
GV: Mở tệp TRAI.TXT cho học sinh xem, sau đó chạy thử chương trình cho học sinh xem kết quả.
HS: chú ý quan sát.
1. Ví dụ 1 (SGK trang 87)
- Phân tích bài toán:
* Input:
+ Tọa độ trại Hiệu trưởng O(0,0)
+ Tệp TRAI.TXT chứa các cặp số nguyên (x,y) liên tiếp.
* Output:
Khoảng cách giữa trại mỗi lớp và trại thầy hiệu trưởng.

- Công thức tính khoảng cách.
+ Trong toán học:
D =


- Chương trình.
Program Khoang_cach;
Var d: real;
f: Text;
x, y: integer;
Begin
Assign(f.’TRAI.TXT’);
Reset(f);
While not eof(f) do
Begin
Read(f,x,y);
D:= Sqrt(x*x+y*y);
Writeln(‘Khoangcach:’ d:10:2);
End;
Close(f